Trefor harbour Cymraeg

Harbwr Trefor

Heddiw mae harbwr Trefor yn le poblogaidd i bysgota, plymio a gweithgareddau hamdden eraill – yn wahanol iawn i’r diwydiant trwm pan grewyd yr harbwr. Adeiladwyd y morglawdd ar gyfer allforio cerrig o chwarel ar lethrau’r Eifl, i'r gorllewin. Agorwyd y chwarel gan Samuel Holland, entrepreneur o linell hir o dirfeddianwyr yng Ngogledd Cymru. Ei fwriad oedd i gyflenwi'r cyfeintiau mawr o gerrig a fyddai eu hangen ar gyfer datblygu Porthdinllaen fel y prif borthladd ar gyfer llongau fferi rhwng Cymru a Dulyn.

Methodd y cynllun harbwr, gyda ffafrio Caergybi dros Borthdinllaen. Fodd bynnag, roedd galw mawr am y graig tebyg i wenithfaen (sy'n cynnwys porphyrite a cwarts) o’r chwarel newydd. Erbyn canol y 19eg ganrif roedd y chwarel a Pentre Trevor yn ffynnu. Enwyd  y pentref ar ôl Trevor Jones, fforman Holland. Roedd gan y chwareli yn Nhrefor ac yn Nant Gwrtheyrn, ar ochr arall yr Eifl, y fantais o fod wrth ymyl y môr. Llongau oedd y prif ddull o gludo cargo trwm fel cerrig.

Cludwyd y cerrig mewn wagenni rheilffordd at yr harbwr yn Nhrefor, gan ddefnyddio inclein i ddisgyn yn rheoledig o’r gweithfeydd uchel. Ar ochr y môr i’r morglawdd, gellir gweld o hyd y jeti pren ar gyfer y lwytho’r cerrig i longau. Roedd glanfeydd chwarel pren tebyg unwaith yn britho arfordir Gogledd Cymru.

Daeth yr harbwr ar ochr y tir yn borthladd bysgota, gyda thwf Pentre Trevor. Mae peth pysgota masnachol yn parhau hyd heddiw.

Ymhle mae'r HiPoint hwn?

Wales Coastal Path Label Navigation anticlockwise buttonNavigation clockwise button
Pilgrim's Way Tour Label Navigation previous buttonNavigation next button